Browsing Category

My Trips

เที่ยวน่าน

เที่ยวบ้านบ่อสวก จังหวัดน่าน

เที่ยวบ้านบ่อสวก แหล่งเครื่องปั้นโบราณ อดีตอันรุ่งเรืองของชุมชนอุตสาหกรรมดินเผาขนาดใหญ่ที่มีอายุยืนยาวมากกว่า 750 ปี สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นเมื่อ ปี พ.ศ.2330 (สมัยพระเจ้าอัตถาวรปัญโญ-2329-2353 เจ้าผู้ครองนครน่าน องค์ที่ 56) โดย แสนสมฤทธิ์ และหมี่นตีนเตรียง ชุมชนบ่อสวกยังคงมีวิถีชีวิตที่เรียบง่าย และรักษาวัฒนธรรมท้องถิ่นไว้ได้อย่างดีงาม ชุมชนนี้เป็นชุมชนเข้มแข็ง มีการรวมกลุ่มอาชีพทำงานร่วมกันอย่างเป็นระบบ จนทำให้ในปี พ.ศ. 2560 ชมรมส่งเสริมการท่องเที่ยวโดยชุมชนตำบลบ่อสวก ได้รับรางวัลกินรี รางวัลดีเด่นประเภทท่องเที่ยวชุมชน และรางวัลอื่นๆ อีกมากมาย โปรแกรมท่องเที่ยวหนึ่งวัน ในชุมชนบ่อสวก…

เที่ยวน่าน

เที่ยวบ้านดอนมูล จังหวัดน่าน

เที่ยวบ้านดอนมูลแหล่งวัฒนธรรมไทลื้อ ชุมชนบ้านดอนมูลเป็นชุมชนริมน้ำน่านของชาวไทลื้อ ที่มีความสัมพันธ์ในชุมชนที่เหนียวแน่น ชาวไทลื้อบ้านดอนมูล มีถิ่นฐานเดิมอยูที่เมืองล้า แคว้นสิบสองปันนา มณฑลยูนนาน ทางตอนใต้ของประเทศจีน เมื่อราว 200 กว่าปีมาแล้ว แต่ชาวบ้านดอนมูลยังคงพูดภาษาไทลื้อ สำเนียงเมืองล้า และเมืองเชียงรุ้งอย่างชัดเจน โดยชุมชนนี้มีวัดดอนมูล เป็นศูนย์รวมจิตใจ วัดดอนมูล เป็นงานสถาปัตยกรรมที่เกิดจากการผสมผสาน ศิลปะวัฒนธรรมแบบไทลื้อกับวัฒนธรรมท้องถิ่นที่มาอาศัยอยู่ จึงทำให้เกิดลักษณะเฉพาะ ของสถาปัตยกรรมไทลื้อที่วัดดอนมูล วัดนี้สร้างขึ้นเมือปี พ.ศ. 2378 สร้างเสร็จในปี พ.ศ. 2380 ตัววัดนั้นประกอบด้วย วิหารเก่าแก่ที่มีอายุมากกว่า…

เที่ยวชุมชนห้วยพ่าน จังหวัดน่าน

เที่ยวชุมชนห้วยพ่าน พากันมาโต๊ะเพเจิ้ง ที่มาของชื่อ “ห้วยพ่าน” คำว่า “พ่าน” หมายถึงกลัว ด้วยเหตุที่ว่าในอดีตหมู่บ้านห้วยพ่าน มีพื้นที่เป็นป่าไม้ใหญ่มีความอุดมสมบูรณ์มาก มีสัตว์ป่าเช่นเสือหมีวัวป่าสัตว์ป่าหลากหลายชนิด จึงตั้งชื่อหมู่บ้านว่า “บ้านห้วยพ่าน” ชาวห้วยพ่านประกอบอาชีพเกษตรกรรมเป็นส่วนใหญ่ มีพื้นที่ป่าชุมชนที่ดูแลอยู่ 10,315 ไร่ 88 ตารางวา มีแม่น้ำไหลผ่านหมู่บ้าน 5 สาย คือ ห้วยพ่าน ห้วยจัน ห้วยพาย ห้วยตู้น และแม่น้ำน่าน ชาวชุมชนบ้านห้วยพ่าน เป็นชุมชนที่ได้รับรางวัลรองชนะเลิศป่าชุมชนดีเด่น…

เที่ยวชุมชนบ้านดอนไชย จังหวัดน่าน

  เที่ยวชุมชนบ้านดอนไชย จังหวัดน่าน “แอ่วม่วนใจ๋ ดอนไชยใช่เลย” เต็มเปี่ยมด้วยศิลปวัฒนธรรม ประเพณีท้องถิ่น ด้วยธรรมชาติที่สวยงาม มีแม่น้ำสองสายมาบรรจบคือลำน้ำน่านและลำน้ำว้า ชาวบ้านดอนไชยตั้งถิ่นฐานบ้านเรือนเกิดเป็นชุมชนเมื่อ 300 กว่าปีที่แล้ว โดยมีวัดดอนไชยเป็นศูนย์กลางของชุมชน ด้วยวิถีชีวิตของชาวประมงดั้งเดิม การทำเกษตรริมน้ำน่าน รวมกับต้นทุนทางวัฒนธรรมของชุมชนบ้านดอนไชย จึงทำให้บ้านดอนไชยได้รับการพัฒนาให้เป็นหมู่บ้านเพื่อการท่องเที่ยวเชิงวิถีชุมชนและเชิงธรรมชาติ จากสำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดน่าน ในปีพ.ศ. 2560 บ้านดอนไชยน้อมนำเศรษฐกิจพอเพียง ของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่ 9 มาปรับใช้ สร้างสัมมาชีพชุมชนระดับบุคคล/ครัวเรือน ลดการพึ่งพา ละความฟุ่มเฟือย เลิกอบายมุข…

เที่ยวบ้านใหม่พัฒนา

เที่ยวบ้านใหม่พัฒนา ชุมชนน้ำเกี๋ยน จังหวัดน่าน

บ้านใหม่พัฒนา  บ้านใหม่พัฒนา ชุมชนน้ำเกี๋ยน จังหวัดน่าน เป็นแหล่งเรียนรู้ในด้านการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์จากสมุนไพร โดยมีแปลงเรียนรู้สมุนไพร  อาคารผลิตและแปรรูปเครื่องสำอางสมุนไพร  ชาสมุนไพร สมุนไพรอบแห้ง บดผง ยาหม่อง ลูกประคบ ฯลฯ และยังมีกลุ่มวิสาหกิจชุมชนชีววิถี ที่มีชื่อเสียงและประสบความสำเร็จเป็นอย่างมาก จนกระทั่งได้รับรางวัลมากมาย ชุมชนเป็นชุมชนชนบทที่ยังคงเป็นสังคมระบบเครือญาติ เป็นหมู่บ้านเล็กๆ ที่มีลำน้ำเกี๋ยนไหลผ่าน การท่องเที่ยวหมู่บ้านนี้จึงทำให้รู้สึกอบอุ่น เสมือนพักอยู่บ้านญาติ การเดินทาง บ้านใหม่พัฒนา ห่างจากอำเภอเมืองน่าน 8.4 กิโลเมตร จากตัวเมืองน่านไปทางวัดพระธาตุแช่แห้ง ตรงไปตามเส้นทางจนถึงบ้านใหม่พัฒนา ประสานงานชุมชน พ่อหลวงปรีชา …

บันทึกอยู่น่าน…นานไปหน่อย

  ปีนี้เป็นปีที่ใช้เวลาอยู่ที่น่าน น๊าน…นาน นานจนไม่รู้จะกินอะไร ถามคนน่านว่าร้านไหนอร่อย คนน่านบอกว่า ทำกินที่บ้านอร่อยกว่า…พี่จ๋า ข้าเจ้ามันคนจรหมอนหมิ่น จะให้ทำกินเองที่ไหน จากนั้นก็บาดเจ็บทางอารมณ์จากการลองผิดลองถูกกับร้านอาหารที่ไม่ถูกปาก ส่วนตัวฉันเห็นว่าคนในเมืองน่าน มี palette รับรสที่เฉพาะมาก รสของอาหารที่น่านจากที่ลองไปกินมาแล้วหลายๆ หมู่บ้าน หลายๆ อำเภอ มีลักษณะร่วมคือเป็นรสละมุนละไม ไม่โดดมาก เรียกง่ายๆ สำหรับฉันคือจืด เพราะปกติเป็นคนกินรสจัด ร้านที่นำมาลงไว้นี้ เป็นแค่บันทึกการกินเฉยๆ เอาไว้ประกอบการตัดสินใจกันสำหรับคนที่ต้องไปอยู่น่าน นานๆ บางร้านไปแล้วหารูปไม่เจอก็มีมาก บางร้านไปแล้วลืมโพสท์ก็มี…

สู่ปาย…สายเขียว

มีอยู่ช่วงหนึ่งที่ใครๆ ก็ตั้งคำถาม “ทำไมปายเปลี่ยนไป” “ทำไม ปายไม่เหมือนเดิม” คำถามเหล่านี้พาลทำให้ หลายๆ มองความเจริญที่ถาโถมเข้าไปหาปายดั่งอาชญากรรมปล้นความบริสุทธ์ของปาย ปายในมโนนึกของบางคน อาจจะยังคงเป็นปายที่แลดูเป็นชนบท กองฟาง ดอยเขียว แม่น้ำปายที่ปราศจากสิ่งปลูกสร้างถาวร ชาวนาทำนา มีชาวเขาเอาผักของป่ามาขาย อันที่จริงถ้าจะมองให้แฟร์ๆ คือ เมืืองก็เปลี่ยนไปตามบริบทของสังคมและกาลเวลา ไม่มีใครแช่แข็งเมืองไว้ได้ตลอดกาล มีมนุษย์ปายผู้หนึ่งกล่าววลีเด็ดไว้ว่า “ปายเปลี่ยนทุกวัน ไม่มีวันไหนซ้ำกันเลย” จากการพบปะพูดคุยกับเจ้าของกิจการและคนที่อาศัยอยู่ในปาย ก็พอจะมองเห็นแนวโน้มที่เปลี่ยนไปอย่างชัดเจน ในแง่ของความมั่นคงทางอาหาร ปายมีการพัฒนามากขึ้น  เพราะสามารถผลิตอาหารให้เพียงพอกับประชากรที่อาศัยอยู่ (ในกลุ่มของผักและข้าว) และเพียงพอที่จะขายให้กับนักท่องเที่ยว…

สำรับคนไต

สำรับกับข้าวของคนไต จิ๊นป้าอยู่ไหน…ทำไมมีแต่จิ๊นลุง เคยกินจิ๊นลุงมาหลายที ครั้งนั้นได้โอกาสไปเที่ยวแม่ฮ่องสอนไปกิน จิ๊นลุงกับอุ๊บไก่ แอบพูดลอยๆ ว่ามีจิ๊นลุง แล้วจิ๊นป้าอ่ะ อยู่ไหน ไม่มาคู่กัน…ได้คำตอบเป็นค้อนอันเบ้อเร่อจากแม่ค้า แฮร่…ไม่ถามก็ด้ายยยยยยยยย “จิ๊นลุง” เป็นอาหารสัญชาติไต จิ๊นคือเนื้อหมู น้องแม่ครัวชาวไต เธอบอกว่า ถ้าเรียก เน่อลุง ก็ใช้เนื้อทำ แล้วคำว่าลุงนี่ก็ไม่ใช่สามีป้านะพี่…ลุงแปลว่าก้อนกลมๆ จิ๊นลุงก็คือเนื้อหมูบดใส่เครื่องเคราแบบไทใหญ่ ปั้นก้อนแล้วเอาลงทอดน้ำมัน…กระจ่างค่ะ เมิงไตในแม่ฮ่องสอน คนไต…ทำไมมาอยู่มากที่แม่ฮ่องสอน เราต้องย้อนกลับไปในอดีต ปี พ.ศ.2375 เจ้ามโหตรประเทศราชาธิบดี ผู้ครองนครเชียงใหม่…

แค่กินข้าว…ทำไมต้องปาย

 ‘ข้าว’ ถือว่าเป็นพืชดึกดำบรรพ์ มีมานับแต่ครั้งที่เปลือกโลกยังไม่เคลื่อนตัว เมื่อก่อนการกินข้าวเป็นเพียงอาหารตามฤดูกาล เพราะเน้นการเข้าป่าล่าสัตว์มากกว่า ตามหลักฐานที่พบในวัฒนธรรมหลงซานในจีนและอารยธรรมฮัวบิเนียนในประเทศเวียดนาม เมื่อ 10,000 ปีมาแล้ว พบว่าการปลูกข้าวครั้งแรกนั้นเป็นการปลูกเหมือนทำไร่เลื่อนลอย แล้วเชื่อไหมว่าการกินข้าวในไทยนั้นมีมาตั้งแต่ยุคมนุษย์ก่อนประวัติศาสตร์ที่แม่ฮ่องสอนนี่เอง บริเวณถ้ำปุงฮุง อำเภอปางมะผ้า มีการพบหลักฐานทางโบราณคดี เมื่อพ.ศ. 2515 โดย ดร.เชสเตอร์ กอร์มัน ขุดพบเมล็ดข้าวเปลือกร่วมกับพืชชนิดอื่นคือ มะเกิ้ม (มะกอกเกลื้อน) น้ำเต้า และถั่ว คาดว่า มีอายุประมาณ 2,900-1,100  ปีมาแล้ว (วัฒนธรรมข้าวไท:…

แอ่วพะเยาเฮาม่วน#3

กินสนั่น…วันสนุก ที่บ้านปงใหม่ ข้าวแคบ ไรซ์เบอร์รี่ ฝีมือกลุ่มแม่บ้านผู้สูงอายุหมู่บ้านเล็กๆ ท่ามกลางหุบเขา อากาศดี น้ำสะอาดใส หมู่บ้านเล็กๆ นี้ มีสิ่งอันที่น่าทึ่งหลายต่อหลายอย่าง ตอนที่ฉันรอนแรมไปเก็บข้อมูลนั้น แทบไม่รู้เลยว่าที่นั่นมีอะไรบ้าง รู้แต่ว่ามีฟาร์มเห็ด ฟาร์มกบ และสวนฮอมผญา พอมาถึงจริงๆ โอ้ว…ที่นี่มีความมั่นคงทางอาหารสูงมากๆ ผญากับอาหารของชาวบ้านปงใหม่ คำว่า ผญาเป็นคำเมือง หมายถึง ปัญญา ความฉลาด และองค์ความรู้ที่เกิดจากกระบวนการคิด ผญาล้านนาคือองค์ความรู้ที่สั่งสมมาตั้งแต่บรรพบุรุษ ชาวบ้านชุมชนบ้านปงใหม่ ได้ร่วมกันรื้อฟื้นความรู้และภูมิปัญญา ของคนรุ่นเก่ามาปรับใช้ให้สมกับยุคสมัย…